BURSA, KARACABEY SUBASAR ORMANI DİŞBUDAK (Fraxinus angustifolia Vahl.) MEŞCERELERİNİN ÖLÜ ÖRTÜ VE TOPRAKTA DEPOLANAN ORGANİK KARBON VE BESİN ELEMENTLERİNİN BELİRLENMESİ - Sarıyıldız, Temel; Savacı Selamet, Gamze (Turkish Journal of Forest Science, 2024)
Sulak alanların %60’ını oluşturan ve yeryüzü toprak organik karbon stokunun %35’inden sorumlu olan subasar orman ekosistemlerinde, makro ve mikro besin stokları bu ekosistemlerin gelişmesi ve sürdürülebilirliği açısından önem kazanmaktadır. Çalışmada, Bursa Karacabey subasar ormanlarında, subasar ve karasal ortamdaki dişbudak meşcerelerinin, ölü örtü ve topraklarının C yoğunluğu, makro ve mikro besin yoğunluğunu ve stoklarını toprak derinlik kademeleri de dikkate alarak belirlemektir. Ölü örtü C, N, P, K, Ca, Mg ve S stoku sırasıyla 1522, 52, 62, 123, 915, 211 ve 110 kg/ha olarak subasar ortamda belirlenirken, karasal ortamda bu değerler N hariç önemli derecede daha düşük olup, sırasıyla 829, 61, 51, 88, 538, 129 ve 61 kg/ha olarak belirlenmiştir. Ölü örtü mikro besin stoklarıda subasar ortamda karasal ortama göre daha yüksek bulunmuştur. Toprak C ve makro besin stoklarıda (N dahil) subasar ortamda daha yüksek bulunmuştur. Topraktaki C, N, P, K, Ca, Mg ve S stoku sırasıyla 246, 27, 6, 85, 104, 188 ve 6 ton/ha olarak subasar ortamda belirlenirken, karasal ortamda bu değerler sırasıyla 233, 24, 5, 77, 177 ve 6 ton/ha olarak belirlenmiştir. Toprak mikro besin (Fe, Mn, Na, Cu, Zn, Cl, Ni ve Co) stoklarıda subasar ortamda karasal ortama göre daha yüksek bulunmuştur. Ek olarak, ölü örtü karbon ile makro ve mikro besin stoklarının meşcere yaşına bağlı olarak azaldığı, topraktaki stoklarının ise artış gösterdiği tespit edilmiştir. C ve N’un en fazla üst topraklarda (0-30 cm) stoklandığı (sırasıyla %71 ve %61), diğer makro ve mikro besinlerin ise alt topraklardaki (30-100 cm) stoklarının, üst topraklardan daha fazla olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar, atmosferik karbondioksiti ve azotu tutma ve depolama kapasiteleri nedeniyle iklim değişikliğinin azaltılmasında önemli bir role sahip, subasar orman ekosistemlerinin karbon ve besin döngülerini ve stoklarını anlamaya ve modellemeye faydalı sayısal bilgiler sağlaması açısından önemlidir.
Keywords: Orman Ekosistemleri; Forest Ecosystems; Sulak alanlar; makro ve mikro besinler; meşcere yaşı; toprak derinliği; Wetlands; makro and micro nutrients; stand age; soil depths