Türkiye’de Yarış Atlarında Tendinitis ile Etiyolojik Faktörler Arasındaki İlişki: Yarışların Etkisi - ÇALIŞKAN, G. Ülke; SEYREK İNTAŞ, Deniz; ÇELİMLİ, Nureddin (Uludag Universitesi Veteriner Fakultesi Dergisi, 2020)
Çalışmanın amacı, Türkiye’deki safkan İngiliz ve Arap ırkı yarış atlarında sıklıkla karşımıza çıkan tendinitis olgularında (metakarpal fleksor tendo lezyonlarında), atların sakatlanma öncesi 3 aylık dönemde katıldığı yarışlara ilişkin muhtemel etiyolojik faktörleri değerlendirerek, elde edilen bulguların prognostik önemlerinin ortaya konulmasıdır. Çalışma kapsamında, metakarpal fleksor tendolarında tendinitis veya peritendinitis saptanan 118 safkan İngiliz (n=62, % 52,5) ve Arap (n=56, % 47,5) ırkı atlara ait, toplam 120 olgu değerlendirildi. Bu amaçla, anamnez alınmasını takiben, klinik olarak genel ve topallık tanısına yönelik özel muayeneler yapıldı. Ardından palmar metakarpal bölgeden ultrasonografik muayeneler yapılarak kesin tanı konuldu. İstatistikî değerlendirmelerde SPSS 13.0 programı kullanıldı. Olgulardan 102’sinde (% 85,0) tendinitis ve 18’inde (% 15,0) peritendinitis saptandı. Türkiye Jokey Kulübü web sitesinde yer alan yarış kayıtları irdelenerek, çalışma materyalini oluşturan atların sakatlanma öncesi 3 aylık dönemde katıldığı yarışlara ilişkin hipodromlar, mevsim ve yarış sezonu, pist zeminleri, koşu yönleri, yarış sayıları ve koşulan mesafeler incelendi. Bu faktörlerin tendinitis‑peritendinitis insidansında istatistiksel olarak önemli etkileri olup olmadığı değerlendirildi. Elde edilen bulgulara göre, sakatlanma öncesi 3 aylık dönemde koşulan pist zeminlerinin, yarış sayısı ve mesafelerinin tendinitis oluşumunda etkili olmadığı (p > 0,05), ancak bu dönemde koşulan toplam yarış sayısı ve mesafesi arttıkça, atın tendinitisi daha şiddetli geçirme olasılığı yüksek bulundu (p < 0,05). Bu yarışlardaki koşuların yönleri ile etkilenen ekstremite ve lezyon yerleşimi arasında anlamlı bir ilişki olmadığı belirlendi (p > 0,05). Bununla birlikte, Ülkemizde at yarışlarına ilişkin detaylı verilerin yanı sıra bu yarış atlarının tüm medikal geçmişlerine ve antrenman bilgilerine de ulaşılabilecek kapsamlı bir kayıt sistemi-veri tabanı oluşturulmasının, hastalıklara karşı alınabilecek çeşitli profilaktik önlemlerin belirlenmesinde büyük katkı sağlayacağı sonucuna varıldı.
Keywords: Tendinitis; Türkiye’deki İngiliz ve Arap Yarış Atları; Yarış Sayısı; Yarış Mesafesi; Pist Zemini; Koşu Yönü; Veterinary Surgery; Veteriner Cerrahi; Tendonitis; Thoroughbred and Arabian racehorses in Turkey; Race Numbers; Race Distances; Racetrack Surface; Running Directions