FARKLI YETİŞME KOŞULLARINDA YETİŞEN BAZI ODUNSU TÜRLERDE YAPRAK MİKROMORFOLOJİK VE ODUN ANATOMİK KARAKTERLERİNİN DEĞİŞİMİ - YARDIMCI, Muhammet (Fen Bilimleri Enstitüsü, 2020)
Ülkemiz konumu itibariyle iki kıta arasındaki bir geçiş bölgesi konumundadır. Türkiye’nin orta kuşakta yer alması sebebiyle dört farklı mevsimin yaşanması ve kısa mesafelerde değişen yeryüzü şekilleri iklim çeşitliliğini oluşturmaktadır (Erdebil vd., 2019). Ülkemizdeki bu coğrafik çeşitliliğin farklı yetişme ortamlarına adapte olmuş bitkiler açısından elverişli olması ülkemizi tür çeşitliliği bakımından zenginleştirmiştir. Bu çalışmada, Türkiye’nin 3 fitocoğrafik bölgesinde bulunan bazı odunsu türlerin yaprak mikromorfolojik ve dal anatomik farklılıkları Acer negundo L., Berberis thunbergii DC., Populus alba L. ve Rhus coriaria L. türleri üzerinde araştırılmıştır. Ölçümler her bölgeden alınan türler üzerinde ayrı ayrı yapılmıştır. Odun örneklerinin maserasyon işleminde Spearing ve Isenberg (1947) tarafından geliştirilen Klorit yöntemi kullanılmıştır. Türler arasındaki farklılıklar mikroskop üzerinde incelenerek MShot Digital Imaging System programı yardımıyla belirlenmiştir. Bu veriler doğrultusunda keçeleşme oranı, elastiklik katsayısı, rijidite katsayısı, mühlstep oranı, runkel oranı, F faktörü gibi değerler elde edilmiştir. SPSS programı ile varyans analizi yapılmıştır ve çıkan sonuçlara duncan testi uygulanmıştır. Ayrıca türlerin stoma özellikleri incelenmiştir. Bölgelere göre stoma yapıları arasındaki farklılıklar stoma eni ve boyu, stomapor eni ve boyu ve stoma yoğunluğu gibi veriler incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre Türkiye’nin 3 fitocoğrafik bölgesinden toplanan türler arasında yaprak mikromorfolojik ve odun anatomik karakterleri arasında En az %95 güven düzeyinde istatistiksel olarak farklılıklar gözlemlenmiştir.
Keywords: Odun, Yaprak, Stoma, SPSS, Rijidite Katsayısı, Maserasyon