Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarının Anlatıma Dayalı Etkinlikler Yönünden Karşılaştırılması - ŞİMŞEK, Şahin; DEMİREL, İbrahim Fatih (Kastamonu Egitim Dergisi, 2020)
Dil, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan en kullanışlı vasıtadır. Ana dili eğitiminde dört temel beceri karşımıza çıkmaktadır. Bunlar; dinleme, okuma, konuşma ve yazmadır. Okuma ve dinleme anlamaya yönelik beceriler, konuşma ve yazma ise anlatmaya yönelik becerilerdir. Ferdin toplum içinde kendini doğru ifade edebilmesi, çevresi ile sağlıklı ilişkiler kurabilmesi, sosyal ve iş hayatında başarılı olabilmesi temel dil becerilerini tam olarak kazanmakla doğrudan ilişkilidir. Bu sebeple örgün eğitim kurumlarında bu becerilerin kazandırılması konusunda planlı ve programlı çalışmalar yürütülür. 2006 Türkçe Dersi Öğretim Programı ile anlama ve anlatım becerileri etkinliklerle öğretilmeye başlanmıştır. Bu çalışmanın amacı; 2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılında okutulan 7. Sınıf Türkçe Ders kitaplarını anlatıma dayalı etkinlikler yönünden karşılaştırmaktır. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden tarama modelinde olup veriler doküman incelemesi tekniği ile elde edilmiştir. Çalışmada elde edilen veriler, 7. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki anlatma becerisini geliştirmeye yönelik etkinliklerde; her kazanıma eşit oranda etkinlik tasarlanmadığını, bazı kazanımlara birden çok yer verilirken bazı kazanımlara yönelik hiç etkinlik olmadığını göstermektedir. Konuşma ve yazma etkinliklerinde 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda belirtilen stratejilere eşit oranda yer verilmediği bazı stratejilerin birden çok kullanıldığı, bazılarına yönelik ise hiç etkinlik olmadığı da görülmüştür. Anlatma becerilerinin geliştirilmesi için programda belirtilen her kazanıma uygun etkinlikler tasarlanmalı, etkinliklerin işlenmesinde farklı stratejiler kullanılmalıdır.
Keywords: Eğitim Üzerine Çalışmalar; Trends in 21st Century Education Research; Dil öğretimi; Temel dil becerileri; Anlatıma yönelik etkinlikler; Kazanım; Strateji; Teaching; Studies on Education; Social Sciences; Language Teaching; FOS: Humanities; Education; FOS: Philosophy, ethics and religion; Philosophy; Character Education in Schools and Teacher Training; Humanities; Metaphors in Educational Research and Practice; Learning; Arts and Humanities; st-century Skills; Art