DYSDERA CROCATA C. L. KOCH, 1838 ÖRÜMCEK TÜRÜNÜN MORFOLOJIK ÖZELLIKLERININ TARAMALI ELEKTRON MIKROSKOPLA BELIRLENMESI (ARACHNIDA: ARANEAE) - ALAZZOUZI, Salha F. Khalil (Fen Bilimleri Enstitüsü, 2020)
Bu çalışmanın konusu, Dysdera crocata C.L. Koch, 1838 örümcek türünün dış morfolojisidir. Örümceğin farklı kısımlarındaki trikobotri yoğunluğu, dağılımı ve türlerinin belirlenmesi amacıyla SEM kullanılarak farklı güçlerde büyütülmüş görüntüleri alınmıştır. Çoğunlukla gövde bölümüne ve yerine göre değişiklik gösteren farklı yapılar gözlenmiştir. Farklı morfolojik özellikler örümceğin türüyle ilgilidir. Dış morfoloji ve trikobotri yapıları, avlanan ve ağ ören örümcekler arasında farklılık göstermektedir. Dysdera crocata C. L. Koch, 1838; trikobotrilerin ağa yakalanan bir avın yerini tespit etmek için değil, hareket kabiliyeti ve çevredeki nesne ve yüzeylerin algılanması için kullanıldığı, göz gibi diğer duyusal organların ise daha ziyade avların yerinin tespitinde rol aldığı avcı bir örümcektir. Bacakların alt kısımlarındaki trikobotrilerin bağlantısı ve arka bacaklardaki yoğunluk ve boyuttaki önemli artış, örümceğin arka bacaklarıyla itme uygulayarak yüzey üzerinde hızlı hareket etme ihtiyacına işaret edebilir. Örümceğin hareketi, avlarını kovalamalarını ve avcılardan kaçmalarını sağlayan çabuk manevralar ve yüzey algısı gerektirmektedir. Özellikle keliser, pedipalp, yürüme bacakları ve bunların üzerindeki kutikular yapılar SEM kullanılarak detaylı bir şekilde incelenmiştir. Bu türün morfolojisine önemli katkılar sağlayacağı düşünülen çalışmada, bazı incelenen yapıların muhtemel fonksiyonları da tartışılmıştır.
Keywords: Örümcek, Morfoloji, Işık mikroskobu, Taramalı elektron mikroskobu (SEM)