Üstün Yetenekli Öğrenciler ve Normal Akranlarının Geri Dönüşüm ve Çevresel Etkileri Üzerine Tutumlarının Karşılaştırılması - BAKAR, Fatma; AVAN, Çağrı; AYDINLI, Bahattin (Kastamonu Egitim Dergisi, 2018)
Plastiklerin üretim artışı, geri dönüşüm ve depolamadaki
yetersizlikler, bilinçsiz kullanım ve bertaraf alışkanlıkları, bu konuyu
giderek daha önemli hale getirmeye başlamıştır. Bundan dolayı bu problemlerin
çözümünde özellikle üstün yetenekli bireylere görev düşmektedir. Bu çalışmada Batı
Karadeniz Bölgesinde bulunan Bilim ve Sanat Merkezlerinde (BİLSEM) öğrenim
gören ulaşılabilen tüm ortaokul öğrencilerinin plastik atıkların geri dönüşümü
ve çevreye etkileri konularında tutumları tarama yöntemiyle incelenmiştir (175
öğrenci). Normal akranlarında ise Kastamonu il merkezinde 11 ilköğretim
okulunda öğrenim gören öğrenciler dahil edilmiştir (1492). Veri toplama aracı
olarak daha önceden geliştirilen Çevre Tutum Ölçeği (ÇTÖ) kullanılmıştır.
Toplanan veriler nicel olarak SPSS 15 programı ile analiz edilmiştir. BİLSEM
öğrencileri ile normal akranları t-testi ile karşılaştırılarak anlamlı
farklılıklar elde edilmiştir. BİLSEM öğrencilerinin Geri Dönüşüm konusunda üst
biliş becerilerinin yüksek olduğu anlaşılırken normal akranlarında çevre için
fedakarlık yapabilme ve emek harcama kapasitelerinin daha fazla olduğu
söylenebilir. Bu durum bilinçlenme arttıkça doğal duyguların kaybolmasına ve
ekonomik düşünmeye sebep olmaktadır. Bu düşünceye literatürde ekonomi merkezli perspektif
denilmektedir. Öte yandan çevre için fedakarlık yapabilme ve haklarından
vazgeçebilme ise kozmopolit sonrası toplumlarda ekolojik vatandaşlık olarak
isimlendirilebilir. Sonuç olarak hedef ve amaçların birey, toplum ve çevre
açısından tutarlı bir şekilde belirlenerek öğrencilerin çevre bilincini
artırmak için öğretim programlarındaki çevre konularının güncellenmeli ve
çevreye yönelik çalışmaların içerisinde aktif olarak yer almaları sağlanmalıdır.
Keywords: 4. Education; 12. Responsible consumption