FARKLI KAYIN MANTARI MİSELLERİNE MANYETİK ALAN UGULAMASI, FARKLI KOMPOST ÇEŞİTLERİNDE YETİŞEN MANTARLARIN VERİMİ VE BAZI FİZİKO-KİMYASAL RLARIN VERİMİ VE BAZI FİZİKO-KİMYASAL ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ - MOSA, İssa Abdulkareem Saad (Fen Bilimleri Enstitüsü, 2019)
Bu çalışma iki farklı araştırma konusundan oluşmaktadır. İlk bölümde, farklı manyetik alan yoğunluklarının ve manyetik alana maruz kalma sürelerinin Pleurotus ostreatus, P. eryngii, P. citrinopileatus ve P. pulmonarius misellerinin gelişimi üzerine etkisi araştırılmıştır. Bu amaç için PDA (Potato Dextrose Agar) hazırlanarak her bir petri kabına 25 ml konulmuş ve buğdaya sardırılmış misellerle aşılama yapılarak farklı maruziyet sürelerinde (5, 15 ve 30 dk) farklı manyetik alan uygulamasına (2 mT, 25 mT, 50 mT ve 100 mT) 5 tekerrür olacak şekilde maruz bırakılmıştır. Petri kapları laboratuvarda oda koşullarında bırakılarak 20 günlük periyotta her iki güne bir olmak üzere misel gelişimleri ölçülmüştür. Elde edilen sonuçlar, SPSS 22 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Anova testi, manyetik alan ve maruz kalma süresinden etkilenen mantarların büyümesinde önemli farklılıklar göstermiştir. Tüm mantarlarda en iyi gelişime 100 mT manyetik alanda ve 30 dakikalık maruz kalma süresine tespit edilmiştir. P. pulmonarius, aynı yoğunluktaki manyetik alan ve maruz kalma süresinde diğer mantarlara göre daha iyi gelişim göstermiştir. Manyetik alan uygulaması olmadan alınan ölçümlerde en iyi misel gelişimi P. pulmonarius ve en az misel gelişimi ise P. ostreatus’da görülmüştür. Araştırmanın ikinci bölümünde kompostların mantarların gelişimine, verimliliğine ve bazı fiziko-kimyasal özellikleri üzerine etkisi test edilmiştir. Yukarıda belirtilen 4 farklı mantar türü farklı kompostlardan oluşan “%100 pamuk”, “%80 pamuk+%20 buğday kepeği”, “%80 meşe talaşı+%20 buğday kepeği”, “%80 buğday samanı+%20 buğday kepeği”, “%80 kavak talaşı+%20 buğday kepeği”, “%60 pamuk+%30 meşe talaşı+%10 buğday kepeği”, “%60 pamuk+%30 buğday samanı+%10 buğday kepeği”, “%60 pamuk+%30 kavak talaşı+%10 buğday kepeği” olmak üzere 8 farklı kompost üzerinde yetiştirilmiştir. Sonuçlar tüm misellerin gelişimi için gerekli olan süre, primodium çıkması için gereken süre, ilk hasat zamanı, hasat periyodu, toplam üretim, biyolojik verim ve kimyasal içeriklerinde çalışılan mantar türlerinde kompost çeşidine bağlı olarak önemli farklılıkların olduğunu göstermektedir.
Keywords: Pleurotus spp., manyetik alan, misel büyümesi, kompost