ÜÇ BOYUTLU YAZICI TEKNOLOJİSİYLE TASARLANAN ETKİNLİKLERİN VÜCUDUMUZDAKİ SİSTEMLER ÜNİTESİNİN ÖĞRETİMİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ - AVİNAL, Merve (Fen Bilimleri Enstitüsü, 2019)
Günümüzde teknoloji akıl almaz bir şekilde ilerlemektedir. Bu hızlı ilerleme hayatın her alanını etkilediği gibi eğitim alanını da yakından etkilemektedir. Son yıllarda özellikle fen bilimleri alanında teknolojinin büyük bir öneminin bulunması ve yazılım tabanlı teknolojilerin büyük ilgi görmesi bu alanda yeni çalışmaların yapılmasına imkan tanımaktadır. Robotik kodlama, yazılım ve üç boyutlu yazıcılar bu alanlardan bazılarıdır. Konu alanı ile ilgili olarak yapılan literatür incelemesi sonucunda üç boyutlu yazıcılar hakkında yeterli sayıda çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu nedenle araştırmada, üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle tasarlanan etkinliklerin altıncı sınıf vücudumuzdaki sistemler ünitesinin öğretimine etkisinin incelenmesi ve bu teknoloji hakkında öğrencilerin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırma, 2018-2019 eğitim-öğretim yılı birinci yarıyılında Kastamonu il merkezinde bulunan bir devlet ortaokulunun altıncı sınıflarında öğrenim gören 60 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Rastgele olarak belirlenmiş deney ve kontrol gruplarında 30’ar öğrenci bulunmaktadır. Araştırmada, nicel ve nitel araştırma desenlerinin bir arada yer aldığı karma araştırma deseni kullanılmıştır. Üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle tasarlanan etkinliklerin öğrencilerin akademik başarılarına olan etkisini belirlemek amacıyla deneme modellerinden ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır. Ayrıca, sadece deney grubundaki öğrencilere grup çalışması gözlem formu ve üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle geliştirilen etkinliklerle ilgili görüşlerinin belirlenmesi amacıyla da yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Deney grubundaki öğrencilere ilgili ünite konuları üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle geliştirilen etkinliklerle desteklenerek anlatılırken, kontrol grubundaki öğrencilere ise mevcut programa göre anlatılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak; Vücudumuzdaki Sistemler Ünitesi Başarı Testi (VSÜBT), deney grubundaki öğrencilerin altı hafta boyunca beraber yaptıkları etkinliklerin gözlemlenmesi ve baştan sona tüm sürecin değerlendirilmesi amacıyla Grup Çalışması Gözlem Formu (GÇGF) ve sadece deney grubundaki öğrencilere Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu (YYGF) uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel veriler, SPSS programı ile analiz edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarından elde edilen ön-test ve son-test başarı testi puanları arasındaki farkın anlamlılığını belirlemek amacıyla t-testi kullanılmış ve bulgular yorumlanmıştır. Verilerin analizi sonucunda, üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle geliştirilen etkinliklerle destekli derslerin işlendiği deney grubu öğrencilerinin akademik başarıları, mevcut programa göre ünite konularının işlendiği kontrol grubundaki öğrencilerin akademik başarılarıyla karşılaştırıldığında deney grubu öğrencilerinin lehine anlamlı bir farkın olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, bu araştırmada deney grubu öğrencileri yapmış oldukları etkinlikleri bireysel olarak değil de genellikle grup olarak gerçekleştirmişlerdir. Grup çalışmalarında öğrencilerin her birinin yapılan uygulamalara aktif olarak katılmaları beklenir. Bu sebeple, öğrencilerin üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle ilgili yapmış oldukları etkinliklerde; birbirleriyle olan iletişimlerini, uyumlarını, işbirliklerini, becerilerini, zamanı etkili kullanmalarını vb. gibi kriterleri her hafta uygulama sonunda ölçmek için grup çalışması gözlem formu kullanılmış ve araştırmacı bu formdaki değerlendirme kriterlerini dikkate alarak her ders sonunda değerlendirme puanını vermiştir. İlk haftalar deney grubundaki öğrencilerinin etkinlikler esnasında değerlendirme puanı düşük iken, son haftalarda değerlendirme puanı yükselmiştir. Öğrencilerden beklenen bu davranışların olumlu yönde artmasında üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle geliştirilen etkinliklerden zevk almaları, dersi sevmeleri ve katılmaları etkili olmuştur. Sadece deney grubu öğrencilerinden 9 öğrenci ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşme verilerinin içerik analizleri yapılmış ve üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle geliştirilen etkinliklerle desteklenen derslerin eğlenceli ve aktif geçtiği tespit edilmiştir. Ayrıca öğrenciler ünite konularını daha iyi anladıklarını, yapılan etkinliklerin hayal güçlerini geliştirdiğini ve derslerin sıkıcı olmadığını belirtmişlerdir. Üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle geliştirilen etkinliklerin fen öğretimine etkisini görebilmek için fen bilimleri dersinin farklı ünitelerine yönelik araştırmaların yapılması ve okullarda üç boyutlu yazıcıların kullanılabileceği bir yazdırma odasının kurulması önerilmektedir.
Keywords: Üç boyutlu yazıcı teknolojisi, etkinlik tasarlama, fen öğretimi, vücudumuzdaki sistemler, akademik başarı