El-Fethu'l-Kutsî fi Tefsiri Âyeti-l Kürsî adlı el yazması eserin tahkiki - Saleh, Buthaina Ahmed Ali (Kastamonu Üniversitesi, 2020)
Âyete’l-Kürsî, âlimlerin ve araştırmacıların ilgi odağı haline gelen ve onun sırlarını açıklamak için kalemlerini yarıştırdıkları bir alan olmuştur. Bugün dünya kütüphanelerine dağılan birçok kitap ve el yazması eserde nasıl çaba ve gayret harcamış oldukları görülmektedir. Bunlar arasında tahkiki tamamlanmış ve hala tahkik ve araştırması devam eden eserler yer almaktadır. İşte bu eserler arasında; Ahmed b. Muhammed b. er-Rûmî el-Hamavi’nin kaleme aldığı el-Fethu’l-Kutsî fi Tefsiri Âyeti-l Kürsî adlı bu eser de yer almaktadır. Bu el yazması eseri çalışma ve tahkik etme şerefine nail oldum. Bu çalışmanın bir kısmı araştırmaya ve bir kısmı da metin tahkikine ayrılmıştır. Araştırma bölümü, yazarın biyografisini, eserdeki izlediği yöntem ve metodolojisini, eserin analizini, nüshalarını, kaynaklarını ve bilimsel değer ve kıymetini içermiştir. Mevcud nüsha sayısı da Üç nüshadır. Ana nüsha olarak en net, açık, kâmil ve tam olanını seçtim o da “A” adındadır. Gerekli inceleme ve araştırmaların ardından bazı sonuçlara ulaştım. Bunların en önemlileri şunlardır: Bu eser birden fazla kez yazılmıştır. Daha sonra yazılan nüshalar, önce yazılanlara göre daha kapsamlı ve daha geniştir. Gösterdiğimiz tüm çabalara rağmen eserin yazarı hakkında hala yeterli bilgi bulunmamakta ve tanınmamaktadır. Fakat çalışmalarımız sonunda onun yaşadığı dönemi tespit etmeyi başardık. Buna göre yazar hicri onuncu asırda yaşamıştır. Buna göre onun Anadoluda yaşayan Türk asıllı olma ihtimali yüksektir. Hama ve Halep illerine nispet edilmesine gelince, o bölgelerde yaşamış olma ihtimalinden olabilir. Yazarın üslubu incelendiğinde onun derin ilmi ve çok çeşitli bilimsel alanlara vukufyeti dikkat çekmektedir. Yazar Hanefi ve Ehl-i sünnet ve’l-cemâat mezheplerine mensup olup taassuptan uzak, mutedil, doğru gördüğü hakikatlerin arkasından giden bir kişiliğe sahiptir. Yazarın eserde kullandığı dil, avam halkın anlayamayacağı, sadece ilim talebelerinin ve uzmanların anlayabileceği bir seviyededir. Fıkıh ve Fıkıh usulünde güçlü ve sağlam bir bilgiye sahip olup dilbilgisi kuramlarına vakıf, Kelam ilminde tecrübeli, doğru anlamlı bir tasavvuf yönü olan yapıya sahiptir. İşte bu bahsi geçenler, esere bilimsel yüksek bir değer yüklemektedir.
Investigation of the hand writing work named al-Fethu'l-Kutsî fi Commentary Yeti-l Kürsi
Keywords: Tefsir, Âyetü’l-Kürsî, Tahkik, Ahmed b.er-Rûmî, el-Fethu’lKutsî