MENENGİÇ (Pistacia Terebinthus) SULU METHANOLİK ÖZÜTÜNÜN GÖKKUŞAĞI ALABALIĞI (Oncorhynchus mykiss) SİNDİRİM SİSTEMİ VE ANTİOKSİDAN ENZİM AKTİVİTESİ ÜZERİNE ETKİLERİ - MOHAMED ALI, Gamaia Ali (Fen Bilimleri Enstitüsü, 2019)
Bu çalışmada, yeme katılan menengiç (Pistacia terebinthus) ekstraktının gökkuşağı alabalıklarında sindirim enzim aktivitesine, antioksidan enzim aktivitesine, spesifik olmayan bağışıklık parametrelerine, hematolojik parametrelere ve büyüme performansı üzerine etkileri araştırılmıştır. Araştırmada ortalama vücut ağırlığı 15,77±0,13 g olan 480 balık kullanılmış olup, üçer tekerrürlü olarak gerçekleştirilen denemede 12 tank kullanılmıştır (tank başına 40 balık). Balıklara 63 gün boyunca 3 doz Pistacia terebinthus (PT) ekstrakt katkılı yemler (PT 0, PT % 0,5, PT %0,1 ve PT % 1 kg yem) olarak verilmiştir. Her 21 günde örnekleme yapılmıştır. Çalışmanın sindirim enzimleri sonuçlarına bakıldığında, pepsin ve lipaz aktivitelerinin tüm deneme gruplarında anlamlı bir şekilde arttığı görülmüştür. Ayrıca tripsin enzim aktivitesinin % 0,1 ve % 1 PT gruplarında diğer gruplara oranla bir artış gösterdiği tespit edilmiştir. Amilaz enzim aktivitesi ise % 0,5 ve % 1 PT gruplarında kontrole göre anlamlı bir artış göstermiştir. Ayrıca tüm deneme gruplarının (63. günde PT %0,5 hariç) tüm örnekleme zamanlarında hepatik superoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GPx) ve glukoz-6-fosfat dehidrogenaz (G6PDH) aktivitelerinin anlamlı derecede artış gösterdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte 63. günde hepatik CAT aktivitesinde azalma olduğu görülmüştür. Bu sonuçlara ek olarak tüm örnekleme zamanlarında deneme gruplarındaki balıkların kas dokularındaki lipit peroksidasyonu (LPO) seviyelerinde kontrole kıyasla anlamlı bir azalma meydana geldiği belirlenmiştir. Nitroblue tetrazolium (NBT), myeloperoksidaz (MPO) ve lizozim aktiviteleri tüm deneme gruplarında, tüm örnekleme zamanlarında kontrol grubuna göre artış göstermiştir. Deneme gruplarının kırmızı kan hücreleri (RBC), hemoglobin (Hb), hematokrit (Hct), kırmızı kan hücarelerinin ortalama hacmi (MCV), ortalama hücre hemoglabini (MCH) ve ortalama hücre hemoglabin konsantrasyonu (MHCH) değerleri kontrol grubundan anlamlı bir değişiklik göstermemiştir. Son ağırlık (SA), ağırlık artışı (AA) ve spesifik büyüme oranı (SBO) tüm deneme gruplarında kontrole göre önemli derecede artış görülmüş, yem dönüşüm oranında ise (YO) kontrole göre azalma söz konusu olmuştur (P<0,05). Bu sonuçlar P. terebinthus metanolik ekstraktının sindirim enzimlerinin salgılanmasını,antioksidan enzim aktivitelerini, spesifik olmayan bağışıklık tepkilerini ve büyüme performansı parametrelerini arttırmasından dolayı O. mykiss diyetine eklenmesinin faydalı olduğunu göstermiştir.
Keywords: Pistacia terebinthus, Oncorhynchus mykiss, sindirim enzimi aktiviteleri, antioksidan enzim aktiviteleri, spesifik olmayan bağışıklık tepkisi, büyüme performansı.