Akhardal (sinapis alba) ve keten tohumu (linum usitatissimum) yağlarının gökkuşağı alabalıklarının (oncorhynchus mykiss) büyüme performansı, bağışıklık yanıtı, kan parametreleri, sindirim enzimleri ve antioksidan enzim aktivitelerine etkileri - Salem, Mohamed Omar Abdalla (Fen Bilimleri Enstitüsü, 2022)
Bu çalışmada akhardal tohumu ile keten tohumu yağlarının gökkuşağı alabalığında yem katkı maddesi olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bu amaçla 3 tekerrürlü deney düzeneği kurulmuş ve ortalama ağırlıkları 25,77±0.13 g olan 1470 adet gökkuşağı alabalığı tank başına 35 adet balık olacak şekilde 21 adet tanka rastgele yerleştirilmiştir. Yedi adet grup oluşturulmuş, kontrol grubu katkısız yem ile beslenirken diğer gruplar %0,5; 1 ve 1,5 oranlarında akhardal tohumu yağı (AKH) ve keten tohumu yağı (KT) katkılı yemler ile 63 gün boyunca beslenmişlerdir. Balıkların 21, 42 ve 63. günde doğal bağışıklık yanıtları, bazı sitokin gen ifade düzeyleri, kan değerleri, sindirim enzim aktiviteleri ve antioksidan enzim aktiviteleri belirlenmiş; deneme sonunda ise büyüme performansı parametreleri hesaplanmış ve balıkların histopatolojik muayeneleri gerçekleştirilmiştir. Balıklar yine deneme sonunda ayrı ayrı Yersinia ruckeri ve Aeromonas hydrophila patojenleri ile deneysel enfeksiyona tabi tutulmuşlardır. Elde edilen sonuçlara göre 63 günlük besleme çalışması sonunda tüm deneme gruplarının büyüme performansında iyileşme gözlemlenmiştir (P<0,05). Doğal bağışıklık yanıtlar, sitokin gen ifade düzeyleri, sindirim enzim aktiviteleri ve antioksidan enzim aktiviteleri her iki bitki yağı gruplarında da artış göstermiştir (P<0,05). Ayrıca hem akhardal tohumu ve hem de keten tohumu yağı ilavesi balıkların Y. ruckeri enfeksiyonuna karşı daha dirençli hale gelmesine neden olmuş ve yaşama oranlarını arttırmıştır (P<0,05). Öte yandan A. hydrophila enfeksiyonunda deneme grupları ile kontrol grubunun yaşama oranları arasında fark tespit edilmemiştir (P>0,05). Ayrıca histopatolojik bir etki görülmemiştir. Tüm bu sonuçlar ışığında gökkuşağı alabalığı yetiştiriciliğinde akhardal tohumu ve keten tohumu yağlarının büyüme teşvik edici, immün uyarıcı ve stres giderici olarak kullanılabileceği söylenebilir. Önerilen doz; akhardal tohumu yağı için %1,5; keten tohumu yağı için ise %1- 1,5’dir. Her iki bitki de 42-63 gün arasında yeme ilave edilerek balıklara verilebilir.
Keywords: Akhardal tohumu yağı, keten tohumu yağı, bağışıklık uyarıcı, bitkisel yem katkı maddesi, büyüme teşvik edici, Gökkuşağı alabalığı