Tip 1 ve tip 2 diyabetli hastaların karşılaştırmalı çalışması - AL-HITAWI, Shaymaa Hameed Taref (Fen Bilimleri Enstitüsü, 2022)
Diyabet küresel bir salgındır ve yetişkinler arasında birçok hastalık ve ölümün nedenidir. Şu anda dünya çapında 200 milyondan fazla diyabetli insan var ve bunların %5-10'u sadece tip 1 diyabetli ve geri kalanı tip 2 diyabetli hastadır. Diyabet tüm dünyada önde gelen bir sağlık sorunudur. Etkilenen bireyleri ve ailelerini etkilemekte aynı zamanda dünya ülkelerini sağlık hizmetleri düzeyinde büyük mali kayıplara uğramaktadır. Tip 2 diyabet, çevresel ve genetik faktörlerin bir sonucudur. Çevresel faktör diyabet gelişiminde önemli bir rol oynar, ancak aynı çevresel maruziyetlerde bile herkesi aynı şekilde etkilemez. Bazı insanlar daha fazlasına sahip görünüyor, bu riskin kalıtsal olduğu ve tip 2 diyabet için kalıtılabilirlik tahminlerinin %20-%80 arasında değiştiği, kalıtsallık kanıtının çeşitli popülasyonda ki bireylerin %40'ından geldiği ve aile çalışmalarının bir sonucu olarak T2DM'li bir ebeveynde T2DM hastalığını geliştirme riski yaşam boyu %70 olduğu bulunmuştur. T2DM'li bireylerin birinci derece akrabalarının hastalığı geliştirme olasılığı T2DM'li bireylere göre yaklaşık üç kat daha fazladır. Ailede hastalık öyküsü yoktur ve çalışmalar incelendiğinde ailesel hastalığın riskinin daha yüksek olduğu dikkat çekicidir. İleri yaşlarda diyabet gelişen bireylerde çevresel faktörlerin oynadığı rolü gösteren 35-60 yaş grubundaki babalarla sınırlıdır. Ve T2DM'li bir annenin hastalığı kız çocuğuna geçirmesinin mümkün olup olmadığına 5-80 yaşları arasında değişen 19 kadın üzerinde yapılan çalışmaya 8'i T2DM diyabetli, 10'u kontrol ve tip 1 diyabetli sadece 1 kadın dahil edilerek bakıldı. Bu örnekler, her biri anne tarafından akrabalık bağı bulunan 4 aileye bölündü. Serolojik ve kimyasal testler yapıldı. Bu testler, COBAS e411 ile birlikte (FBS-HbA1c-C.peptid-Insulin-RBS) ve COBAS c111'i içeriyordu. Genetik testler de yapıldı. Çalışmaya tabi tutulan numuneler için bu testler mitokondriyal genomun ekstraksiyonu, PCR ve genetik dizilemeyi içeriyordu.
Keywords: Diyabet, t1dm, t2dm, hastalık, pcr