Bazı Bitkilerin Farklı Organlarındaki Çinko Konsantrasyonlarına Trafik Yoğunluğunun Etkisi - Hmeer, Abdusalam Imhmed Ahmed; Şevik, Hakan (Mehmet Akif Ersoy Universitesi Fen Bilimleri Enstitusu Dergisi, 2025)
Son yüzyılda antropogenik faktörlere bağlı olarak hızla artan hava kirliliği, dünya genelinde heryıl milyonlarca insanın ölümüne sebep olan küresel bir sorun haline gelmiştir. Hava kirliliği bileşenleriarasında en tehlikeli ve zararlı olanları ağır metallerdir. Havadaki ağır metal kirliliğinin değişimininizlenmesi ve kirliliğin azaltılmasında kullanılabilecek en etkin araçlar ise bitkilerdir. Ancak, havadakiağır metal kirliliğinin değişiminin izlenmesinde ve azaltılmasında kullanılabilecek bitkilerin ayrı ayrıbelirlenmesi gerekmektedir. Çalışma kapsamında Samsun il merkezinde yetişen ve peyzajuygulamalarında sıklıkla kullanılan türlerden Aesculus hippocastanum, Tilia tomentosa, Ligustrum vulgare ve Catalpa bignonioides türlerinden, yoğun trafik, az yoğun trafik ve trafiğin olmadığıalanlarda yetişen bireylerinin yaprak, kabuk ve odun örneklerinde Zn konsantrasyon değişimleriICP-OES kullanılarak belirlenmiştir. Çalışma sonucunda bütün organlarda trafik yoğunluğu ve bütüntrafikyoğunluklarında organ bazında Zn konsantrasyon değişiminin istatistiksel olarak anlamlı(p<0,05) düzeyde olduğu belirlenmiştir. Çalışma sonucunda en yüksek değerler tür bazındaA. hippocastanum > L. vulgare > T. tomentosa > C. bignonioides şeklinde, organ bazında ise yaprak>kabuk > odunşeklinde sıralandığı belirlenmiştir. Trafik yoğunluğu ile organlardaki Znkonsantrasyonu arasında isedoğrusal bir ilişki olmadığı belirlenmiştir.
Keywords: Bitki Bilimi (Diğer); Botany (Other); Ağır metal; Çinko; Biyomonitor; Heavy metal; Zinc; Biomonitor