FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ BİYOLOJİYE İLİŞKİN TUTUMLARININ, MOTİVASYONLARININ VE ÖĞRENME YAKLAŞIMLARININ İNCELENMESİ - ELMAS, Cennet (Fen Bilimleri Enstitüsü, 2018)
Bu çalışmanın temel amacı, Fen Bilgisi öğretmen adaylarının biyoloji dersine yönelik yaklaşımlarını motivasyon, tutum ve öğrenme yaklaşımları açısından incelemektir. Araştırmanın yöntemi İlişkisel Tarama Modeli’ dir. Örneklem grubu 581 öğretmen adayından oluşmaktadır. Araştırmanın amacına yönelik olarak biyoloji motivasyonlarını belirlemek için “Biyoloji Motivasyon Ölçeği” geliştirilmiştir. Ayrıca veri toplama araçları olarak, Yenilmez (2006) tarafından uyarlanan Öğrenme Yaklaşımı ölçeği ve Arıcak ve Ilgaz (2007) tarafından geliştirilen Biyoloji Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Demografik özelliklerden sınıf düzeyi, akademik ortalama ve akademik başarı algısı değişkenlerinin öğrenme yaklaşımı ölçeği alt boyutları ve biyoloji motivasyon ölçeği alt boyutları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla çok yönlü MANOVA, biyoloji tutumu üzerindeki etkisini incelemek amacıyla da çok yönlü ANOVA testi yapılmıştır. Ayrıca, biyoloji tutum ölçeği, öğrenme yaklaşımı ölçeği alt boyutları ve biyoloji motivasyon ölçeği alt boyutları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla Pearson Korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Sonuç olarak, sınıf düzeyi ve akademik ortalama etkileşimli birleşik bağımsız değişkeni Hedef Odaklı Motivasyonun alt boyutlarından uzmanlaşma hedefi ve duyuşsal yaklaşma hedefi üzerinde anlamlı farklılık, sınıf düzeyi, akademik ortalama ve başarı algısı etkileşimli birleşik bağımsız değişkeni öğrenme yaklaşımının alt boyutlarından anlamlı öğrenme yaklaşımı üzerinde anlamlı farklılık göstermiştir. Tutum üzerinde ise sınıf düzeyi ve akademik ortalama etkileşimli birleşik bağımsız değişkeni ile sınıf düzeyi, akademik ortalama ve başarı algısı etkileşimli birleşik bağımsız değişkeni anlamlı farklılık sağlamıştır. Ayrıca uzmanlaşma hedefi ile tutum, anlamlı öğrenme yaklaşımı, duyuşsal yaklaşma hedefi ve bilişsel yaklaşma hedefi arasında pozitif yönde orta düzeyde, kaçınma performans hedefi’ nin tutum ile arasında negatif yönde düşük düzeyde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür.
Keywords: Motivasyon, tutum, öğrenme yaklaşımı, biyoloji, hedef motivasyonu.