Öğretmen adaylarının dijital çevre ve dijital atık kavramlarıyla ilgili algılarının incelenmesi - Biçer, Murat (Fen Bilimleri Enstitüsü, 2022)
Bu araştırmada, öğretmen adaylarının dijital çevre ve dijital atık kavramlarıyla ilgili algılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma sürecinde temel karma araştırma yöntemlerinden birleştirme (çeşitleme) deseni kullanılmıştır. Birleştirme deseni ile nitel ve nicel veriler faklı bakış açıları ile ele alınabilmektedir. Eğitim bilimleri alanında yapılan birçok çalışmada elde edilen nicel bulgular çoğu zaman katılımcıların genel eğilimlerini ve ilişki düzeylerini açıklamaktadır (Karasar, 2011). Nitel bulgular ise araştırmacılara daha derin ve kişisel görüşlerin belirlenmesinde daha esnek bir araştırma ortamı kurulmasını sağlamaktadır. Bu nedenle nicel ve nitel verilerin ortak bir paydada birleştirilmesi çalışmanın geçerliğini, güvenirliğini ve kapsamını olumlu yönde etkilemektedir (Acar, 2017). Araştırmanın örneklemi 2021-2022 öğretim yılı, güz döneminde Karadeniz Bölgesinde bir devlet üniversitesine bağlı eğitim fakültesinin çeşitli bölümlerinde öğrenim gören 340 öğretmen adayından oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Kişisel Bilgi Formu”, “Dijital Çevre Algı Ölçeği”, “Dijital Atık Algı Ölçeği”, “Kelime İlişkilendirme Testi” ve “Yarı Yapılandırılmış Açık Uçlu Görüşme Soruları” kullanılmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizinde SPSS 25.0 programları kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgulara göre öğretmen adaylarının dijital çevre kavramıyla ilgili algılarının cinsiyet, sınıf düzeyi, anabilim dalı ve aylık harcama düzeyine göre anlamlı bir farklık ortaya çıkarmadığı, yalnızca yaşanılan yer değişkeni açısından anlamlı farklılık oluşturduğu belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının dijital atık kavramıyla ilgili algılarının yalnızca cinsiyet değişkeni açısından anlamlı farklılık oluşturduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının dijital çevre ve dijital atık algıları arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda öğretmen adayı yetiştiren fakültelerin ders öğretim programlarına dijital çevre ve dijital atık konularının ilave edilmesi, bu bağlamda onlara konuyla ilgili bazı projeler ve uygulamalı dersler verilmesi ve konuyla ilgili okul dışı öğrenme ortamlarının sağlanması önerilmiştir.
Keywords: Dijital çevre, dijital atık, çevre ve atık algısı