Kastamonu kentsel sit alanı sokak mobilyaları için bir tasarım rehberi önerisi - Ayal, Havvanur (Kastamonu Üniversitesi, 2024)
Kent kimliği barındırdığı canlı ve cansız bütün unsurların tarihi ve kültürel gelişimi, coğrafi konumu, barındırdığı elemanların karakteri gibi doğal ve beşeri faktörlerden etkilenmiştir. Geçmişten günümüze gerçekleşen kitlesel göç ve nüfus artışı sonucu oluşan hızlı kentleşme, teknolojik gelişmeler, toplum yapısındaki değişimler, mimarideki ve sokak mobilyalarındaki tekdüzelik gibi etmenler kent kimliğinin yapısını bozmuş ve sürekliliğini tehdit eder hale gelmiştir. Kastamonu birçok medeniyete ve tarihi olaya ev sahipliği yapmış, hali hazırda çok sayıda tarihi ticari alana ve geleneksel konuta sahiptir. Kent barındırdığı değerlerle tarihi kimliğe sahip olmasına rağmen Kastamonu kent dokusunun ön plana çıkamadığı tespit edilmiştir. Bu duruma tarihi dokuya uygun planlama ve tasarım yaklaşımlarında eksiklikler olması, gerekli müdahalelerin yapılmasında geç kalınmasına bağlı olarak bozulmalar yaşanması, yapılan sağlıklaştırma çalışmalarının tek yönlü olması, kent kimliği ile uyumlu sokak mobilyalarının eksikliği gibi faktörlerin sebep olduğu belirlenmiştir. Bundan dolayı Kastamonu Kentsel Sit Alanı’nda konumlandırılan sokak mobilyalarına yönelik tasarım rehberi önerisine ihtiyaç duyulmaktadır. Çalışmanın amacı; sokak mobilyalarına yönelik tasarım rehberi oluşturarak Kastamonu kent kimliğini korumak, sürdürülebilirliği sağlarken mekânsal kaliteyi ve yaşam kalitesini arttırmak, kullanıcılar arasında eşitlik sağlamaktır. Çalışma kapsamında tarihi kimliği ile ön plana çıkan kentlerdeki sokak mobilyaları incelenmiştir. Kentsel sit alanında bulunan sokaklarda analizler yapılmıştır. Mevcut sokak mobilyaları irdelenmiş ve kullanıcı görüşleri dikkate alınmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda incelenen sokakların birçoğunda sokak mobilyalarının sayıca yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Mevcuttaki sokak mobilyalarının tarihi doku ile uyumlu olmadığı görülmüştür. Kentsel sit alanı kullanıcılarının sokak mobilyalarından memnun olmadığı tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda Kastamonu Kentsel Sit Alanı sokak mobilyaları için tasarım rehberi oluşturulmuş ve bazı standartlar belirlenmiştir. Tasarım Rehberi önerisi doğrultusunda Belediye Caddesi ve İbni Neccar Sokak örnekleri ele alınıp görselleştirme yapılmıştır.
A desing guide proposal for Kastamonu urban site street furnitures
Keywords: Kent Kimliği; Kastamonu; Tasarım Rehberi; Sokak Mobilyası; Sokak Manzarası; Çağrışım Burcu Tekniği