Kastamonu Mağaraları’nın Durumlarının Belirlenmesi Ve Turistik Cazibe Unsuru Haline Getirilmesi - AYDOĞDU, Aydoğan (My University, 2024)
Sanayi devrimi ile ortaya çıkan çağdaş toplum, yerini post-modern topluma bırakmaktadır. Toplumsal anlamda köklü bir değişim olarak kabul edilen bu durumun sonucu olarak öncül post-modern toplumlarda, servet biriktirme alışkanlığı, yerini deneyim biriktirme anlayışının hâkim olduğu bir yaşam anlayışına da ön ayak olmaktadır.. Bu anlayışa sahip yeni tip turistler, tatillerinde ve rekreatif etkinlikler aracılığıyla daha aktif ve farklı deneyimler kazanmak istemektedirler. Bu istemin yanı sıra günümüz çağdaş Dünya’sında bireyler yaşamış oldukları sosyo-kültürel ve fiziksel çevrenin getirmiş olduğu tekdüze ve stresli yaşamdan kaçarak doğaya yönelmektedirler..Hartman çok yalın kaçış olarak adlandırdığı bu durum doğaya dayalı bir turizm anlayışının da gelişmesi sonucunu doğurmuştur. Doğaya dayalı turizm kavramı içerisinde onlarca turizm türü yer almakta olup günümüzde milyonlarca kentliyi kendine çekmektedir. Doğa turizmi türlerinden bir tanesi de mağaralara yapılan ziyaretler sonucu oluşan mağara turizmi etkinliğidir. Mağara turizmi rekreatif ve sportif bir etkinlik olan mağara ziyaretleriyle oluşmakta ve son yıllarda hatırı sayılır bir tercihli talep yaratmaktadır. Dünya genelinde mağaraların jeolojik özellikleri, çekicilik olarak kullanılmakta ve mağara içi gezi yolları ile rahat bir seyir sağlayacak şekilde düzenlenerek görsel mağara işletmeleri biçiminde hizmet vermektedirler. Bununla birlikte mağaraların barındırdıkları diğer değerler dikkate alındığında sağlık turizmi, inanç turizmi, özel ilgi turizmi, macera turizmi, macera rekreasyonu kapsamında turizm ürünü olarak da kullanılabilmektedirler. Bir doğa turizmi cenneti olan Kastamonu il sınırları içerisinde onlarca mağara bulunmakla birlikte hiç biri turizme açık değildir. Anlatılanlar bağlamında projenin amacı Kastamonu il sınırları içerisinde yer alan mağaraların şu anki durumlarının tespit edilerek uygun olanların turizme kazandırılmasıdır. Bu çaba, Kastamonu’nun makûs kaderini turizmle aşma çabalarına katkı sağlayacak ve marka bir varış noktası olabilmesi için çok gereksinim duyulan turistik ürün bileşenlerinden üçünü (sırasıyla çekicilikler, etkinlikler ve imaj unsurlarını) karşılayacak bir potansiyeli gerçek anlamda somut çıktılara dönüştürecektir. Önerilen projeyle Kastamonu il sınırları içerisinde yer alan mağaraların turizme kazandırılmasıyla kente yönelik tercihli bir turistik talep yaratma ve marka bir varış noktası olma hedefi daha kolay erişilebilir hale gelecektir. Bu olgu projenin özgün değeri olarak da kabul edilebilir. Zira Kastamonu mağaralarına yönelik oluşması hedeflenen tercihli talebin efektif talebe dönüşmesi, turizm ekonomisinin parasal ve gerçek etkilerinin oluşması anlamına gelmektedir. Bu sonuç Kastamonu kırsalının kalkınmasına yaşamsal bir katkı sağlar iken köy-kent arasındaki sosyo ekonomik gelişmişlik farklarının hızla ortadan kalkmasını sağlamış olacaktır. Böylesi bir sonuç kentten köye göçü de özendirecek ve kentlerdeki aşırı yoğunlaşmanın önlenmesi çabalarına katkı sağlayacaktır. Kastamonu’ya gelen mağara ziyaretçisi turistlerin yapacağı ağızdan ağıza propaganda yalnızca doğa turizmine yönelik talebi artırmakla kalmayacak, kent merkezi başta olmak üzere ilin her bir ilçe ve köyüne yönelik gastronomi, inanç ve iş turizminin de canlanmasını sağlayacaktır. Doğa ve doğaya yönelik turizm hareketlerinin diğer turizm türleriyle desteklenmesi Kastamonu’nun marka bir varış noktası olabilmesi için yürütülen markalaşma çalışmalarına da katkı sağlayacaktır. Söz konusu katkı Kastamonu Üniversitesinin Ormancılık ve Tabiat Turizmi alanında üstlenmiş olduğu misyon farklılaşması ve ihtisas üniversitesi olarak hedeflerine ulaşmasına da hizmet etmiş olacaktır. Önerilen proje temel olarak gözleme dayalı bir yöntemle gerçekleştirilecektir. Proje öneri sürecinde yapılan yazın taramasıyla bulgulanan 12 mağara, her biri alanında uzman araştırmacılar tarafından ziyaret edilecektir. Anılan mağaralarında dışında bir turistik çekim gücü niteliklerini taşıyan henüz bilinmeyen mağara keşifleri ziyaretleri de yapılacaktır. Söz konusu ziyaretlerde öncelikle taşınır (portatif) iç ortam hava kalitesi ölçüm cihazı yardımıyla mağara iç ortam hava kalitesi ölçülecek ve mağara ziyaretinin yaşamsal bir tehlike arz edip etmediği tespit edilmiş olacaktır. İlk ziyarette insan sağlığına zararlı herhangi bir durum tespit edilmez ise mağaranın arkeolojik, rekreasyonel, sağlık, macera ve biyolojik nitelikleri incelenerek kayda geçirilecektir. Ayrıca mağara iç ortam hava kaliteleri turizm sezonunun başında ve ortasında ölçülerek mağara girişlerine konacak panolarda ısı, bağıl nem ve karbondioksit olarak duyurulacaktır. Benzer bir çaba web ortamında da ortaya konacaktır.