Bazı insan patojeni bakteriler ve ağır metallerin model organizma olan zebra balığının (danio rerio) embriyolojik gelişimine etkileri - Al-sarray, Rıyam Ghazı Kareem (Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2021)
Zebra balığı (Danio rerio) bilimsel çalışmalarda model organizma olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle bu çalışmada; FeClOH, K3Fe(CN)6, KCN ve CuSO4 gibi bazı ağır metaller ile metisiline dirençli Staphylococcus aureus (MRSA), metisiline duyarlı Staphylococcus aureus (MSSA), metisiline duyarlı koagülaz negatif Staphylococcus epidermidis (MSCoNS), Acinetobacter baumannii, Pseudomonas aeruginosa ve Escherichia coli gibi bazı insan patojeni olan bakterilerin model organizma zebra balığının (Danio rerio) embriyolojik gelişimi üzerine toksik etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Zebra balığı embriyoları, farklı ağır metallerin 0.5 mg/L konsantrasyondaki dozuna 96 hpf (döllenmeden sonraki saat) maruz bırakılmıştır. Maruziyet süresi boyunca mortalite, yumurtadan çıkma ve malformasyon oranları incelenmiştir. Deneme sonucunda, FeClOH ve K3Fe(CN)6 bileşiklerinin zebra balığı embriyoları için toksik olduğunu ve ölüm oranının ≤ %50 artmasına ve yumurtadan çıkmanın gecikmesine neden olduğu görülmüştür. Ayrıca, FeClOH ve K3Fe(CN)6 bileşikleri anormalliklere neden olurken, KCN ve CuSO4 bileşiklerinin zebra balığı embriyoları için uygulanan dozda daha toksik olduğu ve 24 hpf değerlendirmesinde ölüm oranının %100 olduğu tespit edilmiştir. İnsan patojeni olan metisiline dirençli Staphylococcus aureus (MRSA), metisiline duyarlı Staphylococcus aureus (MSSA), metisiline duyarlı koagülaz negatif Staphylococcus epidermidis (MSCoNS), Acinetobacter baumannii, Pseudomonas aeruginosa ve Escherichia coli bakterileri 1x106 CFU/mL dozuna 110 hpf maruz bırakılmıştır. Maruziyet süresi boyunca mortalite, yumurtadan çıkma ve malformasyon oranları incelenmiştir. Deneme sonucunda, tüm insan patojenik bakterilerinin zebra balığındaki ölüm oranının ≤ %50 artmasına neden olduğu ve yumurtadan çıkmayı geciktirdiği görülmüştür. Uygulanan patojenik bakterilerden bazılarının ise (metisiline duyarlı koagülaz negatif Staphylococcus epidermidis (MSCoNS), Acinetobacter baumannii ve Escherichia coli) çeşitli anormalliklere neden olduğu gözlemlenmiştir. v Sonuç olarak, çalışmada kullanılan ağır metallere ve insan patojeni bakterilere kısa süreli maruz kalmanın zebra balığı embriyolarının gelişimi üzerinde toksik etkisi olduğu tespit edilmiştir.
Keywords: Model organizma, zebra balığı, ağır metal, insan patojenleri, embriyoloji, Danio rerio