ÂLÛSÎ’NİN TEFSİRİNİN MUKADDİMESİNDEKİ GÖRÜŞLERİ - SAİD, HAMZA SALEH (Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2017)
Bu tez, Âlûsî’nin Tefsirinin Mukaddimesindeki Görüşleri başlığı altında ilmi, kültürü, fetaneti, asaleti ile meşhur olan müfessir Âlûsî ve onun Rûhu’l-Meânî fî-Tefsîri’lKur’âni’l-Azîm ve’s-Seb’i’l-Mesânî tefsirinin mukaddimesinde ele aldığı konuları içermektedir. Çalışmamızda, Rûhu’l-Meânî’nin etkilendiği tefsir alimleri ve etkilediği tefsir alimlerine kısaca temas edilmiştir. Çalışmamızda, tefsir mukaddimeleri önemli görülen bazı müfessirlere de yer verilmiş ve bu mukaddimelerin önemine temas edilmiştir. Tezimizi yazarken Âlûsî’nin hayatı, hocaları, öğrencileri, ilmi, sosyal ve siyasi ortam dikkate alınmış, gerekli görülen bilgiler özet bir şekilde tezde yer almıştır. Tefsir mukaddimesinde önemli konulara temas eden müellif, kendine has metoduyla da öne çıkmıştır. Ayrıca Âlûsî kendinden sonra gelen müfessirleri ve ilim adamlarını etkilemiştir. Tefsir mukaddimesinde, Allah’ın isimleri, kelamullah, Kurân’ın cemi /toplanması vb. Kurân tarihi konuları yanında, Tefsir tarihi ve usulüne dair görüşlere de yer vermiştir. Eserini işari tefsir tarzında yazmış olması ulaştığımız önemli sonuçlar arasındadır. Orta uzunlukta sayabileceğimiz Rûhu’lMeânî’nin mukaddimesi, aynı zamanda Âlûsî’nin bilgi birikiminin açığa çıktığı yerlerden birisi olarak da görülebilir.
Keywords: Âlûsî, Rûhu’l-Meânî Mukaddime, Tefsir, Yorum