İstanbul’da gayrimüslimlerin sosyo-ekonomik durumu (1740-1789) - Karaosman, Muammet Tarık (Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2022)
Bu çalışmada XVIII. yüzyılın ikinci yarısında İstanbul’daki gayrimüslimlerin sosyo-ekonomik durumlarına dair bilgiler verilmektedir. Şehirdeki nüfusları, yaşadıkları yerler, meslekleri, karşılaştıkları problemler ve ibadethanelerinin durumu ele alınmaktadır. Bu çerçevede XVIII. yüzyılın ikinci yarısında karşı karşıya kaldıkları yasaklardan bahsedilirken bu yasakların sadece onlara uygulanıp uygulanmadığı ve muafiyet elde edip etmedikleri incelenmiştir. İlaveten toplumsal veya kişisel baskı ve şiddetle karşılaşıp karşılaşmadıkları irdelenmiştir. Şehrin pek çok farklı bölgesinde hayatlarını uzun süredir idame ettiren gayrimüslim Rum, Ermeni ve Yahudi ahali, yaşadıkları ya da çalıştıkları bölgenin önemli yapı taşı olmuşlardır. Bu bağlamda ilgili dönemde İstanbul’un sosyo-ekonomik hayatına dair bilgi elde edilmek istendiğinde şehrin gayrimüslim tebaası da anlaşılmak zorundadır.
Keywords: İstanbul, gayrimüslim, osmanlı imparatorluğu, xvııı. yüzyıl, yahudi, rum, ermeni